Op bewijs gebaseerde genealogie - deel 1: wat is bewijs?

vrijdag 15 februari 2019 door Fouke Boss, vertaling door Marc Engel.

Centurial stelt dat het echte evidence-based (op bewijs gebaseerde) genealogiesoftware is. In deze blog definiëren we bewijsmateriaal en demonstreren we hoe Centurial je helpt om bewijsmateriaal uit bronnen te halen.

Bronnen

Op bewijs gebaseerde genealogie wordt ook wel eens brongebaseerde genealogie genoemd, en met recht: het begint allemaal met bronnen. Elke genealoog verkrijgt informatie van iemand of iets, ervan uitgaande dat hij of zij geen dingen verzint. Dit iemand of iets wordt een bron genoemd.

Wanneer we beginnen met Centurial, of überhaupt met genealogie, kan het een ontmoedigend vooruitzicht zijn dat elk stukje informatie uit een bron moet komen. Maar volgens deze definitie is het geen enkel probleem als je begint met de dingen die je zelf al weet over een persoon of een gezin: dit maakt jou gewoon tot de bron. Centurial ondersteunt dit door middel van het brontype Persoonlijke kennis dat je terugvindt in de Brondialoog. Een variant daarop is: Als de informatie afkomstig is van iemand met wie je een persoon of familie hebt besproken, kies je voor het brontype Interview.

Natuurlijk is persoonlijke kennis of interviews een minder exacte bron dan bijvoorbeeld een geboorteakte, maar dat is een ander onderwerp, en voor een later blogbericht.

Informatie en beweringen

De volgende stap is het identificeren van de beweringen in een bron. Een bewering is een claim (zoals het in de Engelstalige versie van Centurial wordt genoemd) dat iets waar is. Een bron kan de naam van een persoon, een geboorte of een overlijdensdatum, een leeftijd of een woonplaats of beroep of een huwelijksdatum vermelden.

Laten we bij wijze van voorbeeld eens kijken naar een pagina in het geboorteregister van de stad Zundert in Nederland, in het jaar 1853:

Deze bron bevat veel nuttige beweringen, waaronder:

  • Op 31 maart 1853 verschijnt Theodorus van Gogh voor de openbare griffie van Zundert. (regel 1-5).
  • Zijn leeftijd op dat moment is 31 ('Eenendertig jaren' in regel 5).
  • Hij woont in Zundert (regel 6).
  • Hij stelt dat hij en zijn vrouw op 30 maart (regel 7) ouders werden van een zoon ('mannelijk' in regel 13).
  • Zijn vrouw heet Anna Cornelia Carbentus (regels 10-11).
  • De zoon heet Vincent Willem (regel 15).

Met behulp van het scherm Bronweergave in Centurial kun je alle informatie die je aantreft in een bepaalde bron invoeren. In dit geval zouden we eerst de personen en relaties als volgt in het informatiepaneel extraheren :

Vervolgens worden voor elke persoon of relatie de beweringen geëxtraheerd:

Echter, informatie en beweringen zijn geen bewijs... nog niet.

Wat is bewijs?

Bewijs kan je definieren als 'de beschikbare hoeveelheid feiten of informatie die aangeeft of een overtuiging of propositie waar of geldig is'. Met andere woorden: de eerste stap in bewijsvoering begint met een overtuiging of een propositie; Centurial noemt dit de onderzoeksvraag. Vervolgens worden informatie en beweringen pas bewijs als we geloven dat deze beweringen gerelateerd zijn aan een onderzoeksvraag.

Laten we dit verduidelijken met de beweringen die we eerder in het geboorteregister hebben gevonden. Het register vermeldt dat op 30 maart 1853 een (enig, niet specifiek) kind werd geboren met de naam Vincent Willem van Gogh. Er staat niet dat dit kind in feite de wereldberoemde schilder Vincent van Gogh is. Pas als wij als onderzoeker geloven dat de beweringen over deze schilder gaan, pas als we de informatie in het geboorteregister correleren met de schilder, worden de informatie en beweringen bewijs.

Dit is een zeer belangrijk onderdeel van het doen van genealogisch onderzoek, en uitgerekend is het er een die door veel andere genealogische softwaretoepassingen niet wordt ondersteund: beweringen worden alleen bewijsmateriaal als we denken dat ze betrekking hebben op dezelfde persoon. En als we er later achter komen dat ze misschien niet over dezelfde persoon gaan, zijn ze geen bewijs meer.

Bijvoorbeeld: Vincent van Gogh had een oudere broer, die precies een jaar vóór hem (30 maart 1852) werd geboren en bij de geboorte stierf. Deze jongen werd ook de naam Vincent van Gogh gegeven. Wanneer een onderzoeker dit extract van het geboorteregister bestudeerd, kan hij in eerste instantie geloven dat dit de schilder zelf is. Dus de datum van 30 maart 1852 wordt bewijs voor de geboortedatum van de schilder. Pas later, wanneer aanvullend bewijs wordt verzameld, concludeert de onderzoeker dat dit misschien niet de schilder is. Centurial maakt het vervolgens mogelijk om de beweringen in deze bron gemakkelijk opnieuw te relateren aan een andere persoon.

Correlatie in Centurial

Bij genealogie met Centurial is dus de grote magische stap in het hele proces de correlatiestap. Nadat alle informatie en beweringen zijn geëxtraheerd in het scherm van de bronbewerking, klikt de gebruiker op de knop om het correlatieproces te starten. Omdat elke persoon in de bron moet worden toegewezen aan een mogelijk al bestaande persoon, kan de correlatiestap vervelend en saai worden voor de gebruiker. Daarom probeert Centurial de gebruiker te helpen door een algoritme te gebruiken om de informatie in de bron aan personen toe te wijzen. Vandaar de naam automatische correlatie.

Na correlatie toont Centurial de informatie in de bron (de kleinere rechthoeken) bovenop de personen waarmee ze zijn gecorreleerd (de grotere rechthoeken):

Merk op dat het algoritme voor automatische correlatie niet perfect is (dat ook niet zal kunnen zijn?), Het kan soms minder dan perfecte resultaten opleveren. Dit is echter niet zo'n probleem, omdat Centurial veel faciliteiten heeft om de correlatie achteraf te verbeteren. Autocorrelatie is bijna altijd minder werk dan het volledig handmatig koppelen. Voor meer informatie over dit onderwerp raden we deze tutorial aan.

Bewijs

Beweringen worden dus pas bewijs, nadat ze aan personen zijn gecorreleerd. In Centurial kan het bewijs omtrent een persoon of relatie worden bekeken doordat je die persoon of relatie selecteert en vervolgens in het snelmenu onder de rechtermuisknop 'Bewijs bekijken' selecteert:

Voor elke onderzoeksvraag (achternaam, voornaam, geslacht, geboortedatum, geboorteplaats, etc.) worden conclusies getrokken op basis van het beschikbare bewijsmateriaal. Als je op de analyseknop klikt, wordt de Analysedialoog geopend, dat alle bewijsmateriaal toont dat voor die specifieke onderzoeksvraag is verzameld:

Merk op hoe Centurial de onderzoeker in staat stelt een stuk bewijs als aannemelijk of niet aannemelijk te markeren. Bronnen kunnen namelijk zelf verkeerd zijn en dat kan vanwege uiteenlopende redenen, van typefouten in originele archieven tot falend geheugen van mensen die je interviewt (ah, het menselijk brein!) Of in geschreven bronnen kunnen onjuiste conclusies getrokken zijn. Door bewijs te markeren als aannemelijk dan wel niet aannemelijk kun je dat bewijs correleren met mensen, zelfs als delen van het bewijs tegenstrijdig zijn.

Soorten bewijs

Bewijs kan worden onderverdeeld in verschillende typen, elk met hun eigen voor- en nadelen. Dit soort bewijs en de manier waarop Centurial ze ondersteunt, zullen het onderwerp zijn van het tweede deel van deze blogpost.

;